اقتصاد هر کشور در بزنگاه‌های تاریخی‌اش آزموده می‌شود. جنگ‌ها و درگیری‌ها فقط در میدان نبرد خلاصه نمی‌شوند؛ بازتاب آنها در کارخانه‌ها، بازارها، بودجه دولت و سفره خانوارها دیده می‌شود. اقتصاد ایران امروز در چنین نقطه حساسی ایستاده؛ جایی که بیش از هر چیز نیازمند آرامش، تدبیر و تصمیم‌های سنجیده است.

آنچه می‌بینیم، نوسان یکی دو شاخص نیست. پدیده‌ای چندلایه است: نااطمینانی فزاینده، احتیاط سرمایه‌گذاران، فشار بر هزینه تولید و نگرانی عمیق از فردا. کیفیت سیاست‌گذاری است که مسیر میان رکود فرسایشی و بازگشت به ثبات را تعیین می‌کند.

تثبیت انتظارات تورمی، اولویت نخست
بازارها بیش از آمار رسمی، به «تصویر آینده» واکنش نشان می‌دهند. تصویر مبهم، سرمایه را به سمت سفته‌بازی می‌برد و تولید را حاشیه‌نشین می‌کند. دولت باید با زبان شفاف و سیاست پایدار، افق قابل‌پیش‌بینی ترسیم کند. شفافیت در این برهه یک ضرورت حیاتی است، نه یک انتخاب.
انضباط مالی؛ مهار تورم با پایبندی به اصول
پس از هر تنش بزرگ، هزینه‌های عمومی بالا می‌رود. اگر این هزینه‌ها از راه افزایش پایه پولی تأمین شود، اقتصاد با موج تازه‌ای از تورم روبه‌رو می‌شود. انضباط بودجه‌ای، اولویت‌بندی مخارج و اجتناب از استقراض بی‌رویه از بانک مرکزی، سدی محکم در برابر تورم لجام‌گسیخته است.
حمایت هدفمند از تولید و اشتغال
بخش تولید نخستین قربانی نااطمینانی است. افزایش هزینه مواد اولیه، اختلال در زنجیره تأمین و دشواری دسترسی به منابع مالی، بنگاه‌ها را زمین‌گیر می‌کند. حمایت‌ها باید دقیق، زمان‌بند و مبتنی بر اولویت‌های ملی باشد. تسهیلات سرمایه در گردش برای صنایع صادرات‌محور و کاهش بوروکراسی، موتور تولید را دوباره روشن می‌کند. حمایت غیرهدفمند فقط رانت و اتلاف منابع به بار می‌آورد.
هدایت نقدینگی به سمت فعالیت مولد
در فضای پرابهام، سرمایه به سمت دارایی‌های کم‌ریسک یا سفته‌بازانه می‌رود. سیاست‌گذار باید با ایجاد جذابیت در بازار سرمایه و پروژه‌های زیرساختی، نقدینگی سرگردان را به سمت تولید و اشتغال هدایت کند. اصلاح نظام بانکی، ابزارهای نوین تأمین مالی و افزایش شفافیت در بازار سرمایه، گام‌های ضروری‌اند.
سرمایه اجتماعی؛ بنیان رشد پایدار
هیچ برنامه اقتصادی بدون اعتماد عمومی و همراهی بخش خصوصی به نتیجه نمی‌رسد. فعال اقتصادی فقط وقتی ریسک سرمایه‌گذاری می‌کند که به ثبات قوانین، امنیت سرمایه و پیش‌بینی‌پذیری سیاست‌ها اطمینان داشته باشد. گفت‌وگوی مستمر با فعالان اقتصادی و پرهیز از تغییرات ناگهانی، اعتماد را بازمی‌سازد. بازسازی اقتصاد، پیش از هر چیز بازسازی سرمایه اجتماعی است.


نگاه به آینده: عبور از بحران با هوشمندی و درایت
اقتصاد ایران بارها شوک‌های بزرگ را تجربه کرده و هر بار به مسیر رشد بازگشته است. تفاوت امروز در سرعت تحولات جهانی و پیچیدگی محیط بین‌المللی است. اگر ثبات پولی، انضباط مالی و شفافیت در صدر اولویت‌ها قرار گیرد، این دوره دشوار به فرصتی برای اصلاحات ساختاری تبدیل می‌شود. آینده اقتصاد ایران نه در واکنش‌های هیجانی، که در تصمیم‌های سنجیده و پایدار شکل خواهد گرفت.

  • نویسنده : حسین کوه زاد - سردبیر